SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI İÇ TİCARET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
YAŞ SEBZE VE MEYVE TİCARETİNİN DÜZENLENMESİ VE
TOPTANCI HALLERİ İLE İLGİLİ MEVZUAT
YAŞ SEBZE VE MEYVE TİCARETİNİN DÜZENLENMESİ VE
TOPTANCI HALLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME
(4128 ve 4367 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler dahil)
Kanun Hükmünde Kararın Tarihi : 24/06/1995 No: 552
Yetki Kanununun Tarihi : 08/06/1995 No: 4113
Yayımlandığı R.G. Tarihi : 27/06/1995 No: 22326
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam, Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Kanun hükmünde kararnamenin amacı, yaş sebze ve meyve ticaretinin kalite, standart ve sağlık kurallarına uygun olarak serbest rekabet sistemi içerisinde yapılmasını sağlamak, üretici ve tüketiciler ile yaş sebze ve meyve ticaretini meslek edinenlerin çıkarlarını dengeli ve eşit şek¬ilde korumak ve toptancı hallerini modern ve çağdaş bir alt yapı sistemine kavuşturmaktır.
Kapsam
Madde 2- Bu kanun hükmünde kararname, yaş sebze ve meyvelerin her ne Şekilde olursa olsun alımı, satımı ve devri ile toptancı halleri ve pazaryerlerinin kuruluş, işleyiş, yönetim ve denetimlerine ilişkin esasları ve bakanlık¬la belediyelerin bu konularla ilgili görev ve yetkilerini kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Bu Kanun hükmünde kararnamede geçen:
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nı
b) Toptancı Hal: Yaş sebze ve meyvelerin toptan alımı ve satımının yapıldığı yerleri,
c) Üretici: Ticaret konusu her türlü yaş sebze ve meyveyi üretenleri,
d) Komisyoncu: Toptancı halde yaş sebze ve meyvelerin toptan satışı amacıyla kendi adına, müvekkili hesabına komisyon esası üzerinden çalışan, kendilerine işyeri tahsis edilen meslek mensuplarını,
e) Mal: Ticaret konusu her türlü yaş sebze ve meyveyi
f) Semt Pazarı: Her türlü yaş sebze ve meyvelerin üretici olmayanlar tarafından perakende satışının yapıldığı, belediyeler tarafından kurulan yer¬leri,
g) Üretici Pazarı: Her türlü yaş sebze ve meyvelerin üreticilerince perakende
satışının yapıldığı, belediyelerce kurulan yerleri, ifade eder.
İKİNCİ KISIM Toptancı Halleri ve Pazar Yerlerinin Kuruluşu ve Çalışma Esasları
Kuruluş
Madde 4- Toptancı halleri; Büyükşehir belediyesi, Büyükşehir belediye teşkilatı bulunmayan şehirlerde belediyeler ve/veya gerçek ve tüzel kişiler tarafından müzayede, depolama, tasnifleme, ambalajlama, standart ve kalite denetim laboratuarı bölümlerini içeren tip projeler çerçevesinde, İçişleri Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlığın izni ile kurulur.
Bakanlık toptancı hallerin kurulmasına izin verirken; fiyatların serbest rek¬abet şartlarına göre oluşması, tüketicinin ve üreticinin korunması, toptancı hal sayısı, tüketici piyasasının büyüklüğü, ulaşım imkânları ve o yerin coğrafi konumu gibi hususları göz önünde bulundurur.
Toptancı hallerin kuruluşuna ilişkin esaslar, İçişleri Bakanlığı ile Tarım ve Köy işleri Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelik¬le düzenlenir.
Toptancı Halde Satış Zorunluluğu
Madde 5- Belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde malların toptan alım ve satımı toptancı hallerde yapılır. Malların toptancı hal dışında toptan alım ve satımı yapılamaz.
Malların belediye sınırları veya mücavir alanlar içirişinde perakende olarak satışını yapanlar bunların, toptancı halden, satın alındığını belgelemek zorundadırlar.
Malları taşıyan nakliyeciler ya da ambar sahipleri de malların toptancı halde satış zorunluluğundan mal sahibi ile birlikte müteselsilin sorum¬ludurlar. (Değişik: 14.6.1998 – 4367/1 md.)
Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine aykırı eylemleri tespit edilen nakliyeciler ve ambar sahiplerinin tasarrufu altındaki her türlü nakil ve vasıtaları trafik ruh¬satnameleri alıkonarak toptancı hal müdürlüklerince yedi, hakem kurulu kararıyla on beş gün süreyle parka çekilmek suretiyle faaliyetten men edilir. Eylemin tekrarı halinde bu süreler iki katı olarak uygulanır. Bu araçlarda bulu¬nan mallar hakkında 17'nci maddenin üçüncü fıkrasına göre işlem yapılır.
Belediyeler, malların belediye sınırları ve mücavir alanları içerisinde top¬tan alım ve satımlarının münhasıran toptancı hallerde yapılmasını sağlamak amacıyla gerekli her türlü önlemi almakla görevli ve yükümlüdürler.
Üretici birlikleri
Madde 6- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasında 15/5/1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu uyarınca kurulmamış ziraat odalarına kayıtlı üreticilerce kurulan en az 50 ortaklı kooperatifler ve üst kuruluşları üretici birlikleri olarak isimlendirilir.
Malların üretici birliklerinden satın alınarak perakende satışa sunulduğu¬nun belgelenmesi halinde 5'inci madde hükümleri uygulanmaz. Ancak, üreti¬ci birliklerinin hal dışındaki her türlü satışlarının, gerçek usulde vergi mükelle¬fi olan perakende mal satanlara yapılmış olması zorunludur.
Üretici birlikler, bu tür satışlarda, satış işleminin yapıldığı günü izleyen işgünü sonuna kadar satılan malın cinsi, miktar ve fiyatını en yakın toptancı hale bildirmek ve kayıt ettirmek zorundadırlar.
Bakanlık, üçüncü fıkra uyarınca yapılacak toptan mal satışlarında, üretici birliklerini, bunların taşıması gereken asgari nitelikleri, ilgilendirecekleri top¬tancı hali ve belediyeyi ve bu tür şahısların tabi olacağı usul ve esaslar ile ilgili sorumlulukların, İçişleri Bakanlığı, Tarım ve Köy işleri Bakanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ve Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin görüşlerini alarak tespit ve ilana yetkilidir.
İhracat
Madde 7- İhracata konu mallar 5'inci madde hükmüne tabi değildir. Bu amaçla satın alınan malların fiilen edilmemesi halinde, 5'inci madde hükmü bu mallar hakkında da uygulanır.
Bölgenin ihracat potansiyelinin ve sebze ve meyve piyasasına ilişkin arz ve talep derinliği ile fiyatların sağlıklı olarak belirlenmesi için ilgili ihracatçı birliği ile hal müdürlükleri arasında bilgi alışverişi ve iletişim sağlanması konusunda gerekli işbirliği yapılır.
Satıcılar
Madde 8- (Değişik: 14.6.1998 – 4367/2md.) Toptancı hallerde satışlar üreticiler, üretici birlikleri, komisyoncular ile kendi nam ve hesaplarına olmak üzere yaş sebze ve meyve total ticareti ile iştigal eden gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılır.
Birinci fıkrada sayılan kişi veya kuruluşların toptancı hal içerisinde kendi aralarında mal almaları, satmaları ve devretmeleri yasaktır. Tüm satışlar hal dışına yapılır.
(Ek: 14.6.1998–8 md.)
Birinci fıkrada sayılan kişi ve kuruluşların yaptıkları satışlarda fatura düzenlememeleri veya eksik fatura düzenlemeleri halinde mal bedelinin % 25'i oranında belediye payı tahsil olunur. Eylemin tekrarı halinde, ayrıca 21'inci maddeye göre yapılmış bulunan işyeri tahsisi belediye encümenince iptal edilir.
Alıcılar
Madde 9- Hiçbir ayırım yapılmaksızın bütün gerçek ve tüzel kişiler; en az sandık, kasa ve çuval gibi o mala ait asgari toptan satış birimini talep etmek kaydıyla toptancı hallerden mal satın alabilirler.
Malın Tesellümü. Komisyoncunun özen ve geri ödeme borcu Madde 10- Komisyoncular, kendilerine satılmak üzere getirilen veya gön¬derilen malları mücbir sebepler dışında teslim almaktan kaçınamazlar.
Komisyoncular; teslim aldıkları malları cins ve doğal özelliklerine göre özenle korumak, üreticinin ve kendisinin çıkarlarını eşit şekilde gözeterek malları satışa sunmak kanuni kesintileri satış bedelinden düştükten sonra mal bedelini satış tarihinden itibaren 5 işgünü içersinde üreticiye ödenek zorundadırlar.
Toptancı hallerde mal satan üretici birlikleri komisyonculuk yapamayacak¬ları gibi komisyoncularda malların mülkiyetine sahip olmak üzere ticari muamele yapamazlar.
Serbest Rekabet Şartlarının Korunması
Madde 11-Toptancı hallere fiyatların, malların arz ve talebine bağlı olarak serbest rekabet şartlarına göre ulaşması esastır.
Toptancı hallerde malların pazarlık usulü ile satışı esas olmakla birlikte, açık arttırma yoluyla da satış yapılması mümkündür. Üretici ve tüketicilerin haklarının korunması ve yaş sebze ve meyve piyasasında açıklığın sağlan¬ması amacıyla toptancı hallerde alım satıma konu olan malların cins, miktar ve fiyatları hal müdürlüğünce kayda alınarak uygun araçlarla ilan edilir.
Standardizasyon
Madde 12-Toptan ticarete konu olan toptancı hallerde işlem gören mallara ilişkin standartlar, bakanlığın uygun görüşü alınarak ilgili mevzuatı çerçevesinde hazırlanıp mecburi uygulamaya konulabilir.
Semt Pazarları
Madde 13- Belediyeler, semt pazarlarında malların sağlık kurallarına uygun olarak satışa sunulmasını sağlayıcı satış yeri, çevre ve altyapı gibi düzenlemeleri yapmakla ve tüketicinin korunmasına yönelik tedbirleri almak¬la görevlidirler.
Üretici Pazarları
Madde 14- Üreticiler, belediyelerce belirlenen miktarları aşmamak kaydıy¬la ürettikleri malları üretici pazarlarından toptancı hale giriş zorunluluğu aran¬maksızın doğrudan tüketicilere satabilirler.
Belediyeler, o mahalde semt pazarının kurulduğu günlerle aynı olmak Şartıyla üretici pazarının kuruluş gününü tayin etmekle ve bu pazarlarda balını satışa sunacak üreticilerde aranacak asgari nitelikleri belirlemekle görevli ve yetkilidirler.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Komisyon Oranı, Belediye ve İşletme Payı
Kanuni Kesintiler
Madde 15- Toptancı hallerde satışa sunulmak üzere komisyonculara tes¬lim edilen malların satış bedelinden kanuni kesintiler dışında başka bir kesin¬ti yapılmaması esastır.
Komisyon Oranı
Madde 16- (Değişik: 14/61998 – 4367/3md) Toptancı hallerde faaliyet gösteren komisyoncuların satış bedeli üzerinden alacakları komisyon oranı taraflarca serbestçe tespit edilir.
Gerekli görülmesi halinde komisyon oranının tavanı bakanlıkça belirlenir.
Belediye ve İşletme Payı
Madde 17- (Değişik: 14.6.1998 – 4367/4md.) Toptancı hallerde satılan malların toptan satış bedelinin %2'sini geçmemek şartıyla belediye meclisler¬ince düzenlenecek tarifeye göre belediye payı tahsil edilir. Bu şekilde tahsil edilen paylardan en az % 10'u izleyen yıl belediye bütçesine toptancı hal ihtiyaçları için harcanmak üzere ödenek olarak konur ve yalnız bu amaçla harcanır.
Gerçek ve tüzel kişilerce kurulacak özel toptancı hallerde malların satış bedelinin % 2'sini geçmemek üzere birinci fıkrada belirtilen esaslar çerçevesinde belirlenen belediye payı, işletme payı olarak hal işletmecisi tarafından tahsil alınır ve bunun yanışı belediye payı olarak ilgili belediyeye ödenir. (Değişik: 14.6.1998 – 4367/4md.)
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde toptancı hal dışında malların toptan veya her ne şekilde olursa olsun toptancı halden satın alınmadan per¬akende satışa sunulduğunun tespiti halinde, malların toptancı hale girişi sağlanarak hal müdürlüğünce açık arttırma ile satışı yapılır veya yaptırılır. Bu durumda belediye veya işletme payı % 25 olarak uygulanır. (Değişik: 14.6.1998–4367/4md.)
Üçüncü fıkra çerçevesinde görevlilerce yakalanan malların hal müdür¬lüğünce satılarak elde edilen hâsılatından alınacak belediye payının yarısı malları yakalayan görevliler arasında eşit oranda ödül olarak dağıtılır. (Değişik: 3.11.1995 – 4128/2md. Ek cümleler ile 14.6.1998 – 4367/4md.)
Hal müdürlüğü üçüncü fıkraya göre malın hale girişi ve satışı ile ilgili olarak yapılacak işlemleri hakem kurulunun belirlediği esaslar çerçevesinde düzenlemeye yetkili ve görevlidir. Belediye sınırları ve mücavir alanlar içersinde toptan veya perakende mal satmak üzere münhasıran fatura veya müstahsil makbuzu ile üreticilerden mal satın alanlar satış işlemine başla¬madan önce bunları fatura veya müstahsil makbuzu örnekleriyle toptancı hal müdürlüklerine bildirmek zorundadırlar. Bu durumda malların toptancı hale giriş yapılamaz ve fatura veya müstahsil makbuzunda gösterilen bedel üzerinden % 15 oranında belediye payı tahsil olur. Bildirim yükümlülüğünün ilgililerce yerine getirilmemesi veya miktar ve değer yönünden gerçeğe aykırı bildirimde bulunulması hallerinde, belediye payı malların hakem kurullarınca tespit edilecek gerçek değer ve miktarları üzerinden % 30 oranında uygu¬lanır.
Gelir Vergisi Tevfikatı
Madde 18- Üretici birlikleri veya toptancı hallerinde satılan zirai ürün bedelleri üzerinden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu 94'üncü maddesinin 11 numaralı bendi uyarınca yapılacak vergi tevkifat oranı, ticaret borsalarında tescil ettirilerek satın alınan zirai ürün bedelleri üzerinden yapılan tevkifat oranı olarak uygulanır.
Bakanlar Kurulu bu oranı, Maliye Bakanlığı'nın teklifi üzerine, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94'üncü maddesinde belirtilen yetki sınırları içinde farklılaştırmaya veya üretici birlikleri ve toptancı hallerinde yapılan satışlara göre ayrı ayrı belirlemeye yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Toptancı Hallerin Yönetimi Hal Müdürlüğü ve Hal Personeli
Madde 19- (Değişik: 14.6.1998 – 4367/5.md) Toptancı haller müdürü ve Yeterli sayıda personelden oluşan hal müdürlüğü tarafından yönetilir. Belediyelerce, münhasıran toptancı hal veya bu çerçevedeki denetim hizmet¬inin yerine getirilmesinde istidam edinmek üzere toptancı hal müdürüne bağlı toptancı hal zabıtası görevlendirilir. Hal zabıtası olarak görevlendirilecek Personelin sayısı, çalışma usul ve esasları ile bu konudaki diğer hususlar İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak bakanlıkça kararlaştırılır.
Özel toptancı hallerde ve hal müdürü hal işletmecisi tarafından istihdam olunur ve bu hallerde ilgili belediyece hal müdürlüğü nezdinde bir denetim bir¬imi kurulur. (Değişik: 14/61998 – 4367/5.md)
Hal müdürünün, ziraat, ekonomi, tarım ekonomisi, gıda mühendisliği işletme ve pazarlama konularından birinde dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olması, konusu ile ilgili en az 5 yıllık tecrübeye sahip bulunması ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 48'inci maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (1), (4), (5), (6), (7) numaralı alt bentlerindeki şartları taşıması zorunludur.
Özel toptancı hal işletmecileri ile buralarda istihdam olunan personel, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar. Bunlar, suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle toptancı hale ait para ve mallar ile her türlü evrak, tutanak, rapor, defter ve diğer belgeler üzerinde işledikleri suçlar¬dan dolayı devlet memurları gibi ceza görürler.
Hallerin yönetim ve işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile hallerde tutulacak defter, belge ve kayıtlar İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Hakem Kurulu
Madde 20- (Değişik: 14.6.1998 – 4367/6md.) Toptancı hallerde bu kanun Hükmünde Kararname ile kendisine verilmiş bulunan görev ve yetkileri kul¬lanmak, ortaya çıkan anlaşmazlıkları çözümlemek ve kendisine intikal eden
konularda görüş bildirmek üzere bir hakem kurulu oluşturulur. Başkanlığı Sanayi ve Ticaret İl Müdürü veya görevlendireceği bir memur tarafından yürütülen hakem kurulu; belediye encümenince hal müdürü dışında konunun uzmanı belediye personeli arasında görevlendirilecek bir üye, o yer ziraat odasının görevlendireceği bir üye, o yer ticaret odasından görevlendirilecek bir üye halde faaliyet gösteren komisyoncuların oluşturduğu dernek fazla üyeye sahip tüketici örgütünün görevlendireceği bir üye olmak üzere 6 kişi¬den oluşur. Özel toptancı hallerde hakem kurulunda hal işletmecisi veya tem¬silcisi de üye olarak bulunur.
Hakem kurulunun o yerde ilgili kuruluşun bulunmamasından kaynaklanan noksan üyelikleri belediye encümenince resmen doldurulur.
Hakem kurulu kararlarına taraflar 3 gün içinde itiraz edebilirler. İtiraz üzer¬ine anlaşmazlık konusu, hakem kurulunda yeniden görüşülür. Hakem kurulu¬nun ikinci kararına da itirazın devamı halinde anlaşmazlık konusu belediye encümeninde görüşülerek sonuçlandırılır.
(Değişik: 14.6.1998 – 4367/6md.)
Hakem kurulunun görevleri, yetkileri, seçimi, çalışma usul ve esasları, kurul üyelerine belediye bütçesinden ödenecek huzur haklarının parasal miktarı ile kurulun karar verme ve kurul kararlarına karşı yapılacak itirazların şekil ve sürelerine ilişkin hususlar, bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
(Ek: 14.6.1998 – 4367/6md.)
Belediyeler hal müdürlüğü nezdinde hakem kurullarına uygun bir çalışma yeri ve ihtiyaç duyulan malzeme ve demirbaşları sağlamakla yükümlüdürler.
Tahsis
Madde 21- Toptancı hallerde işyeri tahsisi, üretici birliklerine öncelik veril¬erek yapılır.
Kamu emlakından sayılan toptancı hallerde işyeri tahsisi ilgili belediyece yapılır ve 1580 sayılı Belediye Kanununun 70'inci maddesinin (8) numaralı bendine göre ücret tahsil edilir. Bu yerler kiraya verilemez.
Belediyelerin yapacağı işyeri tahsisinin usul ve esasları, bakanlıkça belir¬lenecek ilkeler çerçevesinde, belediye meclislerince çıkarılacak yönetmelik¬lerle düzenlenir.
Madde 22- Toptancı hallerde ticari güveninin sağlanması ve tarafların haklarının korunması amacıyla toptancı halde kendilerine yer tahsis edilen¬lerden belediye meclislerince belirlenen miktarda nakit, banka mektubu veya devlet tahvili teminat olarak alınır.
Bu teminat, amacı dışında kullanılamaz ve haczedilemez.
Tahsisin İptali
Madde 23- Bu Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerdeki şartları taşımadıkları veya sonradan kaybettikleri tespit olu¬nanlar ile yönetmeliklerde gösterilen diğer hükümler gereğince tahsisleri iptal edilenlerin toptancı hallerdeki yerlerinden çıkarılmasına belediye encü¬menince karar verilir.
İlgililer kararın tebliğ tarihinden itibaren haldeki yerlerini 30 gün içersinde tahliye etmeye mecburdurlar. Bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerler belediye zabıtasınca tahliye edilir.
Kamunun Aydınlatılması ve Donanım
Madde 24- Yaş sebze ve meyvelerin üretiminin yönlendirilmesi, planla¬ması, toptancı hallere giriş ve çıkışların denetlenmesi amaçlarıyla malların cinsi, miktarı, kalite ve standardı, fiyatı, alıcısı ve satıcısı ve gerekli görülecek diğer bilgilerin depolanması ve halka duyurulması için hallerde yeterli kapa¬sitede bilgisayar sistemi kurulması ve lüzumlu diğer teknik donanımın sağlan¬ması zorunludur.
BEŞİNCİ KİSİM
Denetim Yasakları
Denetim
Madde 125- Belediyeler, bu kanun hükmünde kararname hükümleri çerçevesinde gerekli denetim ve uygulamaları yapmakla görevli ve yetki¬lidirler.
(Değişik: 14.6.1998 – 4367/7md.)
Toptancı hal zabıtasının semt pazarlarının denetlenmesi yetkisi saklı kalmak kaydıyla Büyükşehir teşkilatı bulunan şehirlerde bu Kanun Hükmünde Kararname gereğince toptancı hal dışında yapılacak her türlü denetim, ceza uygulama ve buna ilişkin para cezası tahsil etme yetkisi Büyükşehir belediyelerine ve yetki alanları ile sınırlı kalmak kaydıyla ilçe belediyelerine aittir.
Bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamında denetim yapmakla görevlendirilen yetkili belediye personelinin talebi üzerine kolluk kuvvetler¬ince gerekli yardım sağlanır.
Malzeme ve demirbaşları sağlamakla yükümlüdürler.
Yasaklar
Madde 26- Yaş sebze ve meyve toptan ticaretinde;
a) Malın miktar veya satış değerinin üreticiye gerçeğe uygun olmayarak intikal ettirilmesi,
b) Aynı kap içine değişik kalitede ve /veya üzerinde yazılı olan miktardan az mal konulması,
c) Yaş sebze ve meyve piyasasında darlık yaratmak, fiyatların yük¬selmesini sebebiyet vermek veya fiyatların düşmesine engel olmak için mal¬ların belli ellerde toplanması, satışından kaçınılması, stok edilmesi, yok edilmesi, bu amaçla propaganda yapılması veya benzeri davranışlarda bulunulması suretiyle serbest rekabetin engellenmesi yasaktır.
(Ek: 3.11.1995 – 4128/2md. ile değişik sondan ikinci cümlesi 14/6/1998 -4367/8md.)
Madde 26/A- Bu Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan 5'inci mad¬denin birinci, ikinci ve üçüncü, 7'inci maddenin ikinci fıkralarına aykırı hareket edenler hakkında yüz milyon lira para cezasına, 6'ıncı maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına ve 10'uncu maddenin birinci ve ikinci fıkralarına aykırı hareket edenler hakkında otuz milyon lira para cezasına, 8'inci maddenin ikinci fıkrasına, 10'uncu maddenin üçüncü fıkrasına ve 26'ıncı maddenin bir¬inci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine aykırı hareket edenler hakkında kırk milyon lira para cezasına ve üç aya kadar hal dahilinde faaliyetten men'e, 26'ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendine aykırı hareket edildiğinin hakem kurulunca tespit edilmesi halinde söz konusu kurulun önerisiyle, ilgilil¬er hakkında iki yüz milyon lira para cezasına ve süresiz olarak hal dahilinde faaliyetten men'e belediye encümenlerince karar verilir. Yukarıda sayılan fiil¬lerin bir yıl içersinde tekrarı halinde para cezaları iki misli olarak uygulanır: Para cezaları belediyelerce tahsil olunur. Para cezasına ilişkin encümen kararı ilgisine tebliğ edilir, tebellühte imtina edilmesi halinde dahi tebligat gerçekleşmiş sayılır, yedi gün içinde encümen kararına idare mahkemesi nezdinde itiraz caizdir. İtiraz idarece verilen cezanın yerine getirilmesini dur¬durmaz. İtiraz üzerine idare mahkemesince verilen kararlar kesindir. Hal dahilinde faaliyetten men'e ilişkin belediye encümeni, hal hakem kurulu ve hal müdürü kararları hakkında da aynı usul uygulanır ve faaliyetten men kararı belediye görevlilerince yeterine getirilir. Bu konuda verilen para cezaları 6183 sayılı amme alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
ALTINCI KISIM
Çeşitli Hükümler Kesme Çiçek ve Süs Bitkileri, Madde 27- Piyasada yeterli arz ve talep derinliği bulunması halinde kese Çiçek ve süs bitkilerinin de Bakanlıkça uygun görülecek hallerde toptan alım ve satımı yapılabilir.
Bu amaçla, hal müdürlüğünce uygun yer ve gerekli donanım sağlanır.
Diğer Hükümler
Madde 28- Salça, konserve, meyve suyu ve meyve konsantresi gibi sınai üretimde kullanılmak üzere, bu işletmecilerce satın alınan yaş sebze ve meyvelerin ticareti bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışındadır.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 21 (inci ve 23'üncü maddeleri gerçek ve tüzel kişilerce kurulan özel toptancı haller için uygulanmaz. Ancak, ilgilil¬erce talep edilmesi durumunda bu hallerde de üreticilere ve üretici birliklerine satış yeri sağlanır.
Bakanlık, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasıyla ilgili olarak her türlü tedbiri almaya, denetimi yapmaya, yönetmelikler ve tebliğler çıkar¬maya yetkilidir. Yapılan denetim sonuçlarına göre Bakanlıkça verilecek tali¬matlara
Madde 29- (Değişik: 3.11.1995–4128/2md.) 12.9.1960 tarihli ve 1580 sayılı Belediye Kanununun 15'inci maddesinin 58'inci Bendine Tevfikan Belediyelerce Kurulan Toptancı Hallerin Sureti İdaresi Hakkında Kanunin, 15.5.1930 tarihli ve 1608 sayılı Umuru Belediye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 19 Nisan 1340 tarih ve 486 numaralı kanunun bazı maddelerini muadil kanunun ve 1580 sayılı belediye kanununun 15'inci maddesinin 58'inci bendinin bu kanun hükmünde kararnameye aykırı hükümleri yaş sebze ve meyveler konusunda uygulanamaz.
Geçici Madde - Halen faaliyette bulunan toptancı hallerde bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 24'üncü maddesi çerçevesinde yapılması zorunlu teknik düzenlemeler Bakanlığın belirleyeceği bir programa göre en çok üç yıl içersinde yerine getirilir.
Geçici Madde 2 - (Ek: 14.6.1998–4367/1 Omd .) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 14'üncü ve 19'uncu maddelerine göre yapılacak düzenlemel¬er ile 20'inci maddesine göre çıkarılacak yönetmelikler 6 ay içinde çıkarılarak yürürlüğe girer.
Yürürlük
Madde 30- Bu kanunu yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 31- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
YÖNETMELİKLER
TOPTANCI HALLERİN YÖNETİM VE İŞLEYİŞİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
(Yayımlandığı R.G.: 28.12.1997 tarih ve 23214 sayılıdır) (26/8/1998 tarih ve 23445 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle yapılan değişiklikler dahil)
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Hal Yönetimi
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu yönetmelik, yaş sebze ve meyve ticaretinin kalite, standart ve sağlık kurallarına uygun olarak, serbest rekabet sistemi içinde yapılmasını sağlamak üzere, belediyeler ve/veya gerçek ve tüzel kişiler tarafından kuru¬lan toptancı hallerinin, yönetim ve işleyişi ile buna ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla düzenlenmiştir.
Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik 24/6/1995 tarihli ve 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 19'uncu maddesine göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu yönetmelikte geçen;
a) Toptancı hal: Belediyeler ve diğer gerçek ve tüzel kişiler tarafından bir¬likte ya da ayrı ayrı projesine uygun olarak kurulmuş bulunan, yaş sebze ve meyvelerin toptan alım ve satımının yapıldığı yerleri,
b) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
c) Mal: Toptancı hallerde işlem gören ve ilgili belediyelerce yöresel özel¬likler dikkate alınarak çeşitli tespit olunan ticari konusu yaş sebze ve meyveleri, (Değişiklik Yönetmeliği: 1 md)
d) Satıcı: Toptancı hallerde kendilerine usulüne uygun yer tahsis edilen ve bu yerlerde toptan yaş sebze ve meyve satışı yapan üretici, üretici birliği, komisyoncu ve kendi nam ve hesabına olmak üzere yaş sebze ve meyve top¬tan ticaretini yapan gerçek ve tüzel kişileri.
e) Hal İşletmecisi: Gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan özel toptancı hallerinde işyerlerini bizzat çalıştırmaya veya kiralamaya, pay personelini isti¬hdam etmeye, hal işletme payının belediyeye ait olan kısmını ilgili belediyeye ödemeye yetkili kişileri,
f) Açık İşyeri: Belediyelerce işletilen toptancı hallerinde boş durumda bulunan tahsise konu işyerlerini ifade eder.
Toptancı Hal Teşkilatı
Madde 4- Toptancı halleri, Hal Müdürünün yönetim ve denetimi altında:
a) Tahsis, tahakkuk ve tahsilât
b) Mal tespit, kontrol ve istatistik,
c) Denetim,
d) Hakem Kurulu bürosu,
e) Yardımcı hizmetler, birimlerinden oluşur.
Toptancı hallerde kalite ve standart denetimi ve laboratuar hizmetlerini yapan veya bu hizmetlerin yürütülmesine aracılık eden personel çalıştırılması zorunludur.
(Değişiklik Yönetmeliği: 2md.)
(Belediyelerce işletilen toptancı hallerde (c) bendinde belirtilen ve mün¬hasıran toptancı hal veya bu çerçevede denetim hizmetlerinin yerine getir¬ilmesinde istihdam edilmek üzere toptancı hal müdürüne bağlı olarak görevlendirilen toptancı hal zabıtası birimi önerisi üzerine belediye meclisi kararı ile oluşturulur.
(c) bendinde belirtilen denetim birimi hariç, bu hallerde oluşturulacak asgari hizmet birimlerinde çalıştırılacak personel sayısı, bunların niteliği, çalıştırma şekli ve buna ilişkin diğer hususlar belediyelerce düzenlenir.
Özel toptancı hallerde hal müdürleri ve gerekli diğer personel hal işlet¬mecisi tarafından istihdam olunur. Bu hallerde ilgili belediyelerce bir denetim birimi oluşturulması zorunludur.
Hal Müdürü
Madde 5- Hal Müdürleri Ziraat, ekonomi, tarım ekonomisi, işletme ve pazarlama konularında dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kişiler arasından atanır.
Ayrıca bu kişilerin konusu ile ilgili en az beş yıllık tecrübeye sahip olmaları yanında;
a) Türk vatandaşı olmaları,
b) Kamu haklarından mahrum bulunmamaları,
c) Taksirli suçlar ve aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlarla, zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma suçlarından dolayı hükümlü bulunmaları,
d) Askerlik durumu itibariyle;
1) Askerlikle ilgilerinin bulunmamaları,
2) Askerlik çağına gelmiş olmaları,
3) Askerlik çağına gelmiş ise muvazzaf askerlik hizmetini yapmış yahut, ertelenmiş veya yedek sınıfa geçirilmiş olmaları,
e) 12.05.1983 tarihli ve 83/6526 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe 9iren sakatların devlet memurluğuna alınma şartları ile hangi işlerde Çalıştırılacakları hakkında yönetmeliğin 2'nci maddesi hükmü saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek vücut ya da akıl hastalığı veya vücut sakatlığı ile özürlü bulunmamaları şartları aranır.
İstenilecek Belgeler
Madde 6- Belediye ve/veya gerçek veya tüzel kişilerce kurulun toptancı hallerinin Hal Müdürlüklerine atanacakların aşağıda sayılan belgeleri ilgili belediyeye ve/veya özel hal işletmecilerine vermeleri zorunludur.
a) Nüfus kaydı veya onaylı örneği,
b) Diploma veya çıkış belgesinin aslı ya da örneği,
c) Adli sicil kaydı,
d) Askerlik durumuna ilişkin kayıt ve belgeler;
e) Sağlık raporu,
f) Öğrenim gördüğü konularda beş yıllık iş tecrübesi olduğunu kanıtlar belge.
Bakanlığa Bildirme
Madde 7- Hal müdürlüklerine yapılan atamalar ilgili belge örnekleri de eklenerek, belediye ve/veya özel hal işletmesince, atamanım yapıldığı tarihi izleyen bir ay içerisinde bulunulan yerdeki İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğüne bildirilir.
Hal Müdürünün Görev ve Yetkileri
Madde 8- Hal Müdürü toptancı halin yönetim ve işleyişinden sorumludur.
Malların toptancı hale giriş-çıkış, muhafaza, depolama ve satışının bu yönetmelikte düzenlenen hükümlere uygun olarak yapılmasına ilişkin konu¬larda
her türlü önlemleri almakla ve uygulamaya görevli ve yetkilidir.
Bu konuda alınacak Hakem Kurulu kararları Hal Müdürünce uygulanır. (Değişik Yönetmeliği: 3md.)
Ayrıca; aşağıda (a), (b), (c), (d), (e), (f), ve (g) bentlerinde belirtilen nakil vasıtaları dışında kalan, belediye sınırları veya mücavir alanları içerisinde yaş sebze ve meyvenin toptan alınarak sevk edildiği ve bu nitelikteki malların perakende satışının yapıldığı nakliyeci ve ambar sahiplerinin tasarrufu altın¬da ki her türlü nakil vasıtalarını yedi gün sür ile parka çekmek suretiyle faaliyetten men'e yetkilidir.
a) Toptancı hal çıkışı faturası bulunan malları taşıyan araçlar,
b) Üretici pazarlarına gönderilmek üzere, üreticilerin ürettikleri malları taşıyan araçlar,
c) Fatura veya müstahsil makbuzu, çiftçilik belgesi ve sevk irsaliyesi ile birlikte belli alıcılara satıldığı belirlenen malları taşıyan araçlar,
d) Üretici birlikleri tarafından gerçek usuldeki vergi mükellefi olan perak¬endecilere satılmış bulunan malları taşıyan araçlar,
e) Çiftçilik belgesine sahip üreticilerin kendi ürettikleri ve satışını belli bir yerde yapacaklarını belirttikleri malları taşıyan, kendi tasarrufu altındaki veya kiraladıkları araçlar,
f) İhraç edilecek yaş sebze ve meyveyi taşıyan araçlar,
g) Salça, konserve, meyve suyu ve meyve konsantresi gibi sınaî üretimde kullanılmak üzere bu işletmelerce satın alınan ya sebze ve meyveleri taşıyan araçlar.
Toptancı Hal Teşkilatı Birimlerinin Görevleri
Madde 9- Toptancı hal teşkilatı birimlerinin görevleri şunlardır;
a) Tahsis, Tahakkuk ve Tahsilât Birimi:
1) Tahsis sahiplerinin işyeri tahsis işlemlerini yürütmek, tahsis ücret ve teminatlarını alıp belediye veznesine yatırmak,
2) Tahsis sahiplerinin satış işlemlerinden alınan belediye veya işletme payı gelirlerini hesap ederek tahakkuk belgesi düzenlemek, pay gelirlerini tahsil etmek
b) Mal Tespit, Kontrol ve İstatistik Birimi:
1) Hale giren malların tartı ve sayım işlerini yapmak,
2) Giren malların cins, miktar ve çeşidi ile göndericisi, nakliyecisi ve alıcısına ilişkin bilgileri kayda geçirmek,
3) Halden çıkan malların bordro ve faturalarda yazılı fiyatları, cins, miktar ve çeşitleri ile satıcısı ve alıcısına ilişkin bilgileri kaydetmek ve bu bilgilerin gerçeğe uygunluğunu kontrol etmek, gerçeğe uygun bilgi verilen ve fatura düzenlenen mallara çıkış izni vermek,
4) Mal giriş çıkış miktar ve çeşitlerine ve çıkış fiyatlarına ilişkin bilgileri her gün hal müdürüne iletmek,
5) Tespit, kontrol ve istatistik ile ilgili diğer görevleri yapmak,
c) Hal Denetim Birimi: (Değişiklik Yönetmeliğinin 4. maddesi ile yürürlük¬ten kaldırılmıştır.
2) Hakem kuruluna; 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, bu Kanun Hükmünde Kararname'de değişiklik yapan 3.11.1995 tarihli ve 4128 sayılı kanun ile 11.6.1998 tarihli ve 4367 sayılı kanunla verilen görev ve yetkilere, toptancı halde çıkan anlaşmazlıklara ilişkin konularla, görüş sistemine ilişkin olarak intikal eden konuları hakem kurulu başkanına sunarak toplantı gün¬demini hazırlama ve kurul üyelerini toplantıya çağırma işlemlerini yürütmek.
3) Hakem Kurulunun vereceği diğer işleri yapmak
e) Yardımcı Hizmetler Birimi:
1) Hal personelinin günlük işleri ile genel yazışmaları yürütmek
2) Halin gece ve gündüz güvenliğini sağlamak ve olayları zamanında kol¬luk kuvvetlerine bildirmek. Hal Müdürlüğünün direktifleri doğrultusunda çalş-ma saatleri dışındaki hale mal giriş-çıkışlarını düzenlemek.
3) Yangın ve sabotaj ihtimaline karşı tedbir almak, gerektiğinde itfaiye ve kolluk kuvvetlerinden yardım istemek,
4) Güvenliğe ilişkin olayları Hal Müdürü ve denetim birimine bildirmek,
5) Hal tesisinin genel temizlik, bakım ve yıkama işlerini yürütmek,
6) Hal içinde faaliyet gösterenlerin çöplerinin toplanması, uygun şekilde depolanması ve tahliye edilmesi işlerini yapmak, temizlik kurallarına uymayanları denetim birimine bildirmek.
Toptancı Hale Mal Giriş İşlemleri
Madde 10- (Değişik Yönetmeliği: 5 md)
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde yaş sebze ve meyvenin toptan alım-satımı toptancı halinde yapılır. Bu yönetmeliğin 12'inci mad¬desinde belirtilen toptan satış birimlerinden aşağı olmamak üzere ve belediye meclislerince belirlenen miktarları da aşmamak şartıyla üretici pazarlarında, üreticilerin kendi ürettikleri ve satışını yaptıkları mallar, bu hükmün dışındadır. Üreticilerin satışını yapabilecekleri asgari mal miktar ve ölçüleri her cins mal için ayrı ayrı uygulanır.
Toptan satış, yaş sebze ve meyvenin, tartılarak veya sayılarak toptancı hale fiili girişinin yapılması, malı gönderen ve nakleden kişilerle, malın cins, miktar ve ambalaj şekli ile ilgili bilgilerin toptancı hal kayıtlarına geçirilmesi ve malların boşaltılarak yada Hakem Kurulunca belirlenecek zorunlu durumlar¬da araç üzerinde mala ilişkin tüm bilgilerin satıcı kayıtlarına intikal ettir¬ilmesinden sonra yapılabilir.
Malların toptancı hal dışında toptan alım ve satımı yapılamaz.
Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde, toptancı hal dışında malların toptan veya her ne şekilde olursa olsun toptancı halden geçirilmeden perak¬ende satışa sunulduğunun tespiti halinde, perakende satışa sunulan malların toptancı hale giriş ve satışının yapılması ile ilgili işlemler, hal Hakem Kurulunun belirlediği esaslara göre yapılır.
Toptancı Hallerde Satışa Yetkili Olanların Uyacakları Esaslar Madde 11- (Değişik Yönetmeliği: 6 md.) Toptancı hallerde satışlar; üreti¬cileri, üretici birlikleri, komisyoncular ve kendi nam ve hesaplarına olmak üzere yaş sebze ve meyve toptan ticaretini yapan gerçek ve tüzel kişiler tarafından ve toptan satış birimi esas alınarak hal dışından gelen alıcılara yapılır.
Hal dâhilinde perakende satış yapılamaz.
Satıcıların hal içerisinde kendi aralarında mal almaları, satmaları ve devretmeleri yasaktır. (Değişik Yönetmeliği: 6 md.)
Kendi nama ve hesaplarına olmak üzere yaş sebze ve meyve toptan ticareti yapan gerçek ve tüzel kişiler hariç, üreticilerle, üretici birlikleri ve komisyoncular arasında malın mülkiyetinin aktarılması amacıyla açık ya da gizli ticari muamele veya iş ortaklığı yapılamaz. Satışın yapıldığı anda malın cinsi, miktarı, kalitesi ve fiyatına ait bilgilerle satıcı unvanına ait bilgilerin Hal Müdürlüğü bilgisayarına bildirilmesinden satıcılar sorumludur.
Toptan Satış Birimi
Madde 12- Kilo ile yapılan satışlarda 100 kg, tane ile yapılan satışlarda 150 adet, bağ ile yapılan satışlarda 50 bağ miktarındaki yaş sebze ve meyve veya bu miktarları için alabilen dolu çuval, sandık, kasa v.vb. kap veya kaplar toptan satış birimi sayılır.
Adet ile yapılan satışlarda yöresel ticari teamüle uyularak gerektiğinde kilogram birimi de uygulanabilir.
Satış birimi ve kaplara ilişkin konularda verilen Hakem Kurulu kararları Hal Müdürlüklerince uygulanır.
Toptan Satış Usulü
Madde 13- Toptancı hallerde fiyatlar arz ve talebe göre serbest rekabet şartlarında oluşur. Hal Müdürlükleri serbest fiyat oluşumunu etkileyen husus¬ları ortadan kaldırmakla görevlidir.
Yaş sebze ve meyvenin pazarlık usulü ile satışı esastır. Alıcı sayısının fazla olması halinde açık arttırma yöntemiyle satış yapılır.
Serbest Fiyat Oluşumunun Sağlanması
Madde 14- Toptancı hallerde yaş sebze ve meyve piyasasında darlık Yaratmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya fiyatların düşme¬ce engel olmak için malların belli ellerde toplanması satışından kaçınılması stok edilmesi, yok edilmesi, bu amaçla propaganda yapılması ve benzeri davranışlarda bulunmak suretiyle serbest rekabetin engellenmesi yasaktır. Satıcılar, serbest rekabeti engellemek amacıyla kendi aralarında veya üreticiler ticari anlaşmalar yapamaz, ortak harekette bulunamaz ve hâkim durumlarını kötüye kullanamazlar.
Hal Müdürlükleri, birinci fıkrada sayılan rekabetin kaldırılmasına, engel¬lenmesine ve bozulmasına yönelik eylemleri önlemek için gereken tedbirleri almak ve düzenlemeleri yapmakla görevlidirler.
Malların Ambalaj ve Teşhir Düzenine İlişkin Esaslar
Madde 15- Satıcıların kendilerine ayrılan yerlerin dışına mal koymaları, teşhir etmeleri ve her ne şekilde olursa olsun hal düzenini bozacak şekilde yerleştirmeleri yasaktır. Mücbir sebep ve zaruret hallerinde işgal bedeli peşin ödenmek koşuluyla Hal Müdürlüklerinden izin alınması hali bu hükmün dışın¬dadır.
Satışa sunulan her malın alt ve üst kısımlarının aynı standartta olması gerekir. Dökme satışlarda da standarda uygunluk esastır.
Aynı kap içerisine değişik kalitede ve/veya üzerinde yazılı miktardan az mal konulması yasaktır.
Satışa sunulan malın kabı üzerine, markanın, kap darasının, malın miktar, cins ve çeşidinin doğru ve okunaklı olarak yazılması zorunludur. Bundan dolayı satıcılar ve üreticiler müştereken sorumludur.
Malların tip ve sınıflandırılmasını gösteren belgelerde bilerek değişiklik yapılması ve bu belgelerin kullanılması yasaktır.
Küfe ve çuvallarla yapılan satışlarda, malların özelliklerine ilişkin olarak Hakem kurullarınca verilmiş olan kararlar Hal Müdürlüklerince uygulanır.
Kapların standart dara miktarından ağır geldiğinin sonradan anlaşılması
halinde, farka ait bedel satıcılar tarafından alıcılara ödenir.
Ambalaj ve kap içerisinde hale getirilen malların Hal Müdürlüğünün izni alınmaksızın hal satış yerlerine dökülerek satışı yasaktır.
(Değişiklik Yönetmeliği: 7 md.)
Kapların içindeki mal miktarı 700 kg.dan fazla olamaz.
Hal müdürlükleri, sebze ve meyve kaplarının malların doğal özellik ve biçimlerine uygun olarak standardizasyonu için gerekli önlemleri alırlar.
Büyük kaplarla hale getirilen malların; Hal müdürlüğünün izni ile belir¬lenen satış biriminin 1/4'ünden az olmamaları koşuluyla, küçük kaplara bölünerek satışı yapılabilir. İzin verilmesi halinde turfanda sebze ve meyvel¬er bu kısıtlamaya tabi tutulmayabilir.
Standarda Uymayan Malların İadesi
Madde 16- Alıcılar alt ve üstü aynı kalite ve büyüklükte olmayan malların alt kısmının istifini bozmamak şartıyla aynı gün hal kapanma saatini geçirme¬den Hal Müdürlüklerine başvurmak zorundadırlar. Durum, Hakem Kuruluna havale edildikten sonra Hakem Kurulunun kararı Hal Müdürlüklerince yerine getirilir ve netice hal kayıtlarına da yansıtılır.
Kapların Muhafaza Sorumluluğu
Madde 17- Üreticilere ait boş kapların kaybından satıcılar sorumludur. Üreticiler başvurusu halinde Hal Müdürlükleri Hakem Kurulu kararlarına göre belirlenen zararın üreticiye ödenmesine aracılık eder. Zararın satıcılar tarafından ödenmemesi halinde, kap bedeli satıcı teminatı adına karşılanarak Hal Müdürlüğünce ödenir.
Boş kapların toptancı hallerde bu amaçla ayrılan yerler dışına konulması yasaktır,
Malın Teslim Alınma ve Korunma Zorunluluğu
Madde 18- Komisyoncular, kendilerine satılmak üzere getirilen veya gön¬derilen malları mücbir sebepler dışında, teslim almaktan kaçınamazlar.
Teslim alınan malların tartısı, sayımı ve kalite kontrolü yapıldıktan sonra gönderme kayıtlarıyla karşılaştırması yapılır. Tartı ve kayıtlar arasında uyum¬suzluk varsa, aynı gün Hakem Kurulu Bürosuna resmen bildirilir.
Komisyoncular teslim aldıkları malları cins ve doğal özelliklerine göre özenle korumak zorundadırlar.
Çürüme ihtimali olan mallar ile koruma şartlarının yerine getirmesine rağ¬men mallarda ortaya çıkan çürümeler komisyoncular tarafından söz konusu malların miktar, cins ve kalitesi belirtilerek hemen Hal Müdürlüğüne bildirilir. Bu durumda, komisyoncular, sadece Hal Müdürlüğünden gönderilen bel¬gelere dayanarak üreticinin mal miktarına ilişkin kayıtlarında ve üreticilerin hesaplarında değişiklik yaparlar.
Satışlarda Üretici Çıkarlarının Korunması
Madde 19- Komisyoncular, üreticilerin çıkarlarını gözeterek malını satışa sunmak zorundadırlar.
Komisyoncular, alıcılarla üreticinin çıkarına aykırı ticari anlaşma yapma¬zlar ve iş ortaklığı kuramazlar.
Malların miktar veya satış değerinin üreticiye gerçeğe uygun olmayarak intikal ettirilmesi yasaktır.
Satış Sırasında Yapılan İşlemler durumlarını kötüye kullanamazlar.
Hal Müdürlükleri, birinci fıkrada sayılan rekabetin kaldırılmasına, engel¬lenmesine ve bozulmasına yönelik eylemleri önlemek için gereken tedbirleri almak ve düzenlemeleri yapmakla görevlidirler.
Malların Ambalaj ve Teşhir Düzenine İlişkin Esaslar
Madde 15- Satıcıların kendilerine ayrılan yerlerin dışına mal koymaları, teşhir etmeleri ve her ne şekilde olursa olsun hal düzenini bozacak şekilde yerleştirmeleri yasaktır. Mücbir sebep ve zaruret hallerinde işgal bedeli peşin ödenmek koşuluyla Hal Müdürlüklerinden izin alınması hali bu hükmün dışın¬dadır.
Satışa sunulan her malın alt ve üst kısımlarının aynı standartta olması gerekir. Dökme satışlarda da standarda uygunluk esastır.
Aynı kap içerisine değişik kalitede ve/veya üzerinde yazılı miktardan az mal konulması yasaktır.
Satışa sunulan malın kabı üzerine, markanın, kap darasının, malın miktar, cins ve çeşidinin doğru ve okunaklı olarak yazılması zorunludur. Bundan dolayı satıcılar ve üreticiler müştereken sorumludur.
Malların tip ve sınıflandırılmasını gösteren belgelerde bilerek değişiklik yapılması ve bu belgelerin kullanılması yasaktır.
Küfe ve çuvallarla yapılan satışlarda, malların özelliklerine ilişkin olarak Hakem kurullarınca verilmiş olan kararlar Hal Müdürlüklerince uygulanır.
Kapların standart dara miktarından ağır geldiğinin sonradan anlaşılması
halinde, farka ait bedel satıcılar tarafından alıcılara ödenir.
Ambalaj ve kap içerisinde hale getirilen malların Hal Müdürlüğünün izni alınmaksızın hal satış yerlerine dökülerek satışı yasaktır.
(Değişiklik Yönetmeliği: 7 md.)
Kapların içindeki mal miktarı 700 kg.dan fazla olamaz.
Hal müdürlükleri, sebze ve meyve kaplarının malların doğal özellik ve biçimlerine uygun olarak standardizasyonu için gerekli önlemleri alırlar.
Büyük kaplarla hale getirilen malların; Hal müdürlüğünün izni ile, belir¬lenen satış biriminin 1/4'ünden az olmamaları koşuluyla, küçük kaplara bölünerek satışı yapılabilir. İzin verilmesi halinde turfanda sebze ve meyvel¬er bu kısıtlamaya tabi tutulmayabilir.
Standarda Uymayan Malların İadesi
Madde 16- Alıcılar alt ve üstü aynı kalite ve büyüklükte olmayan malların alt kısmının istifini bozmamak şartıyla aynı gün hal kapanma saatini geçirme¬den Hal Müdürlüklerine başvurmak zorundadırlar. Durum, Hakem Kuruluna havale edildikten sonra Hakem Kurulunun kararı Hal Müdürlüklerince yerine getirilir ve netice hal kayıtlarına da yansıtılır.
Kapların Muhafaza Sorumluluğu
Madde 17- Üreticilere ait boş kapların kaybından satıcılar sorumludur. Üreticiler başvurusu halinde Hal Müdürlükleri Hakem Kurulu kararlarına göre belirlenen zararın üreticiye ödenmesine aracılık eder. Zararın satıcılar tarafından ödenmemesi halinde, kap bedeli satıcı teminatı adına karşılanarak Hal Müdürlüğünce ödenir.
Boş kapların toptancı hallerde bu amaçla ayrılan yerler dışına konulması yasaktır.
Malın Teslim Alınma ve Korunma Zorunluluğu
Madde 18- Komisyoncular, kendilerine satılmak üzere getirilen veya gön¬derilen malları mücbir sebepler dışında, teslim almaktan kaçınamazlar.
Teslim alınan malların tartısı, sayımı ve kalite kontrolü yapıldıktan sonra gönderme kayıtlarıyla karşılaştırması yapılır. Tartı ve kayıtlar arasında uyum¬suzluk varsa, aynı gün Hakem Kurulu Bürosuna resmen bildirilir.
Komisyoncular teslim aldıkları mallan cins ve doğal özelliklerine göre özenle korumak zorundadırlar.
Çürüme ihtimali olan mallar ile koruma şartlarının yerine getirmesine rağ¬men mallarda ortaya çıkan çürümeler komisyoncular tarafından söz konusu malların miktar, cins ve kalitesi belirtilerek hemen Hal Müdürlüğüne bildirilir. Bu durumda, komisyoncular, sadece Hal Müdürlüğünden gönderilen bel¬gelere dayanarak üreticinin mal miktarına ilişkin kayıtlarında ve üreticilerin hesaplarında değişiklik yaparlar.
Satışlarda Üretici Çıkarlarının Korunması
Madde 19- Komisyoncular, üreticilerin çıkarlarını gözeterek malını satışa sunmak zorundadırlar.
Komisyoncular, alıcılarla üreticinin çıkarına aykırı ticari anlaşma yapma¬zlar ve iş ortaklığı kuramazlar.
Malların miktar veya satış değerinin üreticiye gerçeğe uygun olmayarak intikal ettirilmesi yasaktır.
Satış Sırasında Yapılan İşlemler
Madde 20- Satış bedelinden mevzuatla belirlenen oranlar üzerinden hesaplanan kanuni kesintiler çıkarıldıktan sonra kalan miktar, komisyoncular tarafından üreticilere ödenir.
Satış Sonrası İşlemleri
Madde 21- Satışı yapılan mallar, hal yönetimince belirlenen usule göre bir araca yüklenir, miktar, cins ve fiyatı ile alıcı ve satıcısına ilişkin bilgiler hal kayıtlarına yansıtılır, hal kontrol görevlilerince denetlenir ve faturalarına çıkış damgası vurularak hal dışına çıkarılır.
Hal müdürlükleri mal çıkışlarını düzenleyen ayrıntılı yönergeler çıkarabilir¬ler. Komisyoncular, kanun kesintileri satış bedelinden düştükten sonra mal bedellerini satış tarihinden itibaren beş iş günü içerisinde üreticiye ödemek zorundadırlar.
Mal bedellerini ödemeyenlerin borçları Hal Müdürlüklerince teminatların¬dan kesilerek üreticilere ödenir.
Tahsis Sahibi Üreticiler
Madde 22- Belediyelerce kurulmuş bulunan toptancı hallerde Belediye meclisleri tarafından, yörenin üretim kapasitesi dikkate alınarak, belirlenen alt sınırı aşan miktarda yaş sebze ve meyve üretimi yapan üreticilere yer tahsisi yapılır.
Bu üreticilerin bulundukları yerdeki ziraat odalarına kayıtlı olmaları zorun¬ludur. Üyeliklerinin bulunulan yerdeki mülki idare amirliklerince onaylanması gerekir. Üreticiler toptancı hallerde kendilerine ayrılan satış yerlerinde bulunurlar. Hal Müdürlükleri talebin fazla bulunması ve komisyoncular için ayrılan iş yerlerinin boş bulunması hallerinde, üreticilerin boş iş yerlerinden yararlanmaları için gereken önlemleri alırlar.
Üretici Birliklerinin Bildirimlerini İzlemek ve Denetlemek Madde 23- Üretici birlikleri gerçek usulde vergi mükellefi bulunan perak¬endecilere mallarını toptancı halden geçirmeden satabilirler. Ancak bu satışlarını, satışı izleyen iş günü sonuna kadar satılan malın cinsi, miktarı, fiy¬atı, satıldığı perakendecinin vergi numarası ve adresiyle nakliyatçı firmaya ilişkin bilgileri ve malların taşındığı araçların plaka numaralarını içerecek biçimde ilgili oldukları Hal Müdürlüklerine bildirirler.
Toptancı Hal Müdürlükleri üretici birlikleriyle ilgili işlemleri izlemek ve denetlemek için gerekli önlemleri almak zorundadırlar.
Mal Teslim Alma Yasağı
Madde 24- Toptancı halde kendilerine tahsis edilen özel satış yerlerinde, üreticiler diğer üreticilerden, üretici birlikleri ise ortak dışı üreticilerden mal teslim alamazlar.
Bu malları Hal Müdürlüklerine bildirerek satılmasına aracılık ederler.
İKİNCİ BÖLÜM
Toptancı Hallerde Tahsis İlkeleri
İşyeri Tahsis ve Teminat Ücret Tarifeleri
Madde 25- Belediyelerce tahsisi yapılan işyeri tahsis ücretleri her yıl belediye meclisince tespit edilir. Daha sonra yapılacak artışlar ise en fazla toptan eşya fiyat endeks artışı oranında yapılır.
Tahsis teminat miktarları oniki aylık tahsis ücretinden yukarı olmamak üzere her yıl belediye meclisi kararıyla belirlenir.
Yer tahsis ücretlerindeki artışlar ikinci bir meclis kararına gerek duymak¬sızın teminat miktarlarına yansıtılır, mevcut teminat miktarı yeni miktara tamamlanır.
Gerçek ve tüzel kişilerce işletilen hallerde, işyeri kira bedeli ve dört aylık işyeri kira bedelinden aşağı olmamak kaydıyla teminat miktarı hal işletmesince belirlenir.
İlan Zorunluluğu ve Kura Çekimi
Madde 26- Açık işyerleri tahsis tarihinden en az onbeş gün önce belediyece ilan edilerek ilgililere duyurulur. Tahsisin başkasına devredilmesi halinde teminat miktarı belediyeye irat kaydedilir.
Tahsisle ilgili başvuruların işyeri sayısından fazla olması halinde, belediyece kura çekimi yapılır. Tahsise hak kazananların tahsise ilişkin temi¬natı nakit, banka teminat mektubu veya devlet tahvili olarak belediyeye teslim etmeleri gereklidir.
Tahsis Sahiplerinde Aranacak Nitelikler
Madde 27- Tahsis sahiplerinde aşağıda belirtilen nitelikler aranır:
a) T.C. vatandaşı olmak,
b) Reşit ve mümeyyiz olmak,
c) Hırsızlık, gasp, dolandırıcılık, inancı kötüye kullanma, zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, sahtekarlık, hileli iflas gibi suçlardan biriyle hükümlü bulunma¬mak.
Belediyeler gerekli hallerde, bulunulan yerdeki esnaf veya ticaret odasına kayıtlı olma şartını da getirebilir.
Tahsisin İptaline İlişkin İlkeler
Madde 28- Aşağıdaki hallerde belediyelerce yapılan işyeri tahsisi belediye encümeni kararı ile iptal edilir.
a) Tahsis sahiplerinin gerekli nitelikleri taşımadıklarının sonradan anlaşıl¬ması,
b) Tahsis sahiplerinin taşıması gerekli olan niteliklerden herhangi birin: kaybettiklerinin belirlenmesi,
c) Bu yönetmelikle belirtilen hal yasaklarına uymamayı alışkanlık haline getirdiklerinin Hakem Kurulu kararı ile tespit edilmesi,
d) Bu yönetmeliğin 30'uncu maddesinde belirtilen asgari mal satış mik¬tarından daha az satış yapıldığının tespit edilmesi,
e) 24.6.1995 tarihli ve 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 26'ıncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen eylemlerin gerçekleştir¬ildiğinin tespit edilmesi,
f) Toptancı haldeki satış yerinin kabul edilebilir zorunlu bir sebep olmak¬sızın onbeş günden fazla kapatıldığının belirlenmesi,
İlgililer kararın tebliği tarihinden itibaren haldeki yerlerin otuz gün içerisinde tahliye etmeye mecburdurlar. Bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerler belediye zabıtasınca tahliye edilir.
Hak Kaybı ve Terk Halindeki Sorumluluklar
Madde 29- Kendilerine işyeri tahsisi yapılmış olan satıcıların, bu yönet¬meliğin 27'inci maddesinde belirtilen niteliklerden birini kaybetmeleri halinde durumu en geç bir ay içerisinde Hal Müdürlüklerine yazı ile bildirmeleri gerek¬lidir.
Satış yerini boşaltacak olan satıcıların teminatı, Hal müdürlüğünce; bun¬ların belediye ve üreticilere herhangi bir borçlarının olmadığı tespit edildikten sonra iade edilir.
Tahsisle İlgili Belediye Yönetmeliği: (Değişiklik Yönetmeliği: 8md.)
Madde 30- Açık işyerlerinin ilan edilmesi, tahsis, teminat ve toptancı hal işyerlerinde bir yıl içinde satılması gereken asgari yaş sebze ve meyve mik¬tarının tespiti, üretici birliklerine öncelik verme koşuluyla üretici, komisyoncu ve kendi nam ve hesaplarına olmak üzere yaş sebze ve meyve toptan ticare¬tini yapan gerçek ve tüzel kişilere, bu grupların tahsis hakları ortadan kaldırıl¬mayacak şekilde yörenin ve toptancı halin nitelik ve özellikleri de dikkate alı¬narak hangi oranlarda tahsis yapılacağı, tahsis sahiplerinden ve çalışanların¬dan istenecek belgeler, tahsisin devri, intikali ve benzeri konulara ilişkin usul ve esaslar belediye meclisleri tarafından bu yönetmelikte belirlenen tahsise ilişkin ilkeler çerçevesinde hazırlanacak yönetmeliklerle düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Toptancı Hallerde Tutulması Zorunlu Olan Defter, Belge ve Kayıtlar Hal Müdürlüklerince Tutulacak Defter ve Kayıtlar Madde 31- Hal Müdürlükleri aşağıda belirtilen defterleri tutmak zorun¬dadırlar:
a) Gelen ve Çıkan Mal Defteri: Bir sayfasına toptancı haline satılmak üzere gönderilen malların geliş tarihine, cinsine, miktarına, göndericisine, taşıyıcı firması ve araç plaka numaraları ile satıcısına; diğer sayfasına top¬tancı halde satılan malların satış tarihine, cins, miktar, satıcı ve alıcısına ait kayıtların yapıldığı defterdir.
b) Tahakkuk ve Tahsilat Defteri: Toptancı halden satın alınan malların bedeli üzerinden alınan belediye veya işletme payının tahakkukuna ve bu payların tahsilatına ilişkin bilgilerin kaydedildiği defterdir.
Bu deftere, üzerinden belediye ve işletme payı tahakkuk ettirilen malın cinsi, miktarı, bedeli, bordro numarası ile tahakkuk ettirilen belediye veya işletme payı miktarı ve tarihi kaydedilir. Ayrı bir sütuna, bu tahakkuklar sonu¬cu satıcıdan tahsil edilen belediye veya işletme payı tahsilât miktarı ve tahsilât tarihi yazılır.
c) İstatistik Defteri: Toptancı halden çıkan malların cins, miktar ve bedel¬lerinin günü gününe kaydedildiği, kayıtların toplanmasından aylık ve yıllık mal çıkış bilgilerinin hesap edilebileceği bir defterdir.
Hal müdürlüklerinin yukarıda belirtilen defterleri kullanmadan önce toptancı halin bulunduğu İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüklerine mühürletmeleri gereklidir. Defter kayıtları bilgisayarlarla da tutulabilir.
Bu defterlerin dışında, ayrıca tutulacak defter, belge ve kayıtlar her top¬tancı halin ihtiyacına göre Hal Müdürlüklerince tespit edilir.
Satıcılar Tarafından Tutulması Gereken Defterler
Madde 32- Komisyoncular, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre tutmak zorunda oldukları kanuni defterler dışında, Hal Müdürlüklerince örnekleri belirlenen ve onaylanan bu yönetmeliğin 33 ve 34'üncü maddelerinde belir¬tilen Ambar Defteri ve Cari Hesap
Defterlerini de tutmak zorundadır. (Değişiklik Yönetmeliği: 9.md.)
Üretici birlikleri ile kendi nam ve hesaplarına olmak üzere yaş sebze ve meyve toptan ticaretini yapan gerçek ve tüzel kişiler, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre tutmak zorunda oldukları kanuni defterler dışında bu yönet¬meliğin 33'üncü maddesinde belirtilen Ambar Defterini tutmakla yükümlüdür.
Hal Müdürlüğü ihtiyaca göre yukarıda belirtilen dışında kalan defterlerin tutulmasını isteyebilir.
Ambar Defteri
Madde 33- Ambar Defteri, toptancı halde bulunan komisyoncu ve üretici birliği satış yerine gelen yaş sebze ve meyvenin giriş tarihine göre cins, mik¬tar ve arerihih araçla yapılan taşımalarda araç plakasının, göndericisinin adı ve soyadı ile açık adresinin günü gününe kaydedildiği defterdir.
Cari Hesap Defteri
Madde 34- Cari Hesap Defteri, komisyoncuların kendilerine satılmak üzere mal gönderen her üretici için ayrı sayfa açtıkları, mal giriş ve satış mik¬tarları ile satış bedellerinin kaydedildiği defterdir.
Bu deftere mal giriş ve satış miktarlarının, masrafların, toplam mal satış bedelinin ve üreticiye gönderilmiş olan satış bedeli ve gönderilme tarihlerinin ayrı ayrı kaydedilmesi zorunludur.
Satıcılar Tarafından Kullanılması Gereken Belgeler (Değişiklik Yönetmeliği: 10.md.)
Madde 35- Komisyoncular, üretici birlikleri ile kendi nam ve hesaplarına olmak üzere yaş sebze ve meyve toptan ticaretini yapan gerçek ve tüzel kişiler mal satışlarında 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirtilen belgelen düzenlerler.
Belgelerin bir örneği Hal Müdürlüğüne ibraz edilir. Komisyoncular belgelerin bir örneğini de on iş günü içinde malını sattıkları üreticiye gönderirler. Üreticiler mal satışlarında, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu gereğince kendi¬leri veya alıcılar tarafından düzenlenen belgelerin bir örneğini Hal Müdürlüğüne ibraz ederler.
Satış Bordrosu
Madde 36- Satış bordrosu, satış sırasında satıcı tarafından iki örnek olarak düzenlenen, satılan malın cinsini, miktarını, kalitesini, fiyat ve kap markası ile satıcının unvanını belirten kopyalı ve zımbalı çizelgedir.
Satış bordrosunun bir örneğinin satıcı tarafından imzalanarak he akşam Hal Müdürlüğüne bildirilmesi zorunludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Madde 37- Bakanlık bu yönetmeliğin uygulanması ile ilgili olarak her türlü
önlemi almaya tebliğ çıkarmaya ve denetim yapmaya yetkilidir.
Toptancı Hal Müdürlüğü personeli ve satıcılar; Bakanlığın denetim yetki¬sine sahip görevlilerinin istedikleri bilgi, defter, evrak ve belgeleri vermekle, ayrıca kasa, depo ve ambarları sayma ve inceleme isteklerini geciktirmeden yerine getirmekle yükümlüdür.
Özel Toptancı Hal İşletmeleri ve Personelinin Cezai Sorumlulukları Madde 38- Özel toptancı hal işletmecileri ile burada çalıştırılan personel kendi kusurlarından doğacak zararlardan sorumludurlar. Bunlar, suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle toptancı hale ait para ve mallar ile her türlü evrak, tutanak, rapor, defter ve diğer belgeler üzerinde işledikleri suçlar¬dan dolayı devlet memurları gibi ceza görürler.
Yönetmelik Hükümlerine Aykırılık Halinde Yapılacak İşlemler
Madde 39- Bu yönetmeliğin;
a) 10’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına, 11'inci maddesinin üçüncü Fıkrasına, 14'üncü maddesinin birinci fıkrasına, 15'inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkralarına, 18'inci maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarına, 19'uncu İfadesinin birinci ve üçüncü fıkralarına, 21'inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı hareket edenler hakkında 24.6.1995 tarihli ve 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 3.11.1995 tarihli ve 412 sayılı kanunla eklenen 26/A maddesinde öngörülen cezalar uygulanır.
Geçici Madde 1- Bu yönetmeliğin 30'uncu maddesinde belirtilen tahsis işlemlerine ilişkin yönetmeliklerin çıkarılması ve 39'uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen belediye yasaklarını belirleme işlemleri, ilgili belediyelerin yetkili organları tarafından bu yönetmeliğin yayımını izleyen altı ay içinde tamamlanır.
Yürürlük
Madde 40- Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 41- Bu yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
YAŞ SEBZE VE MEYVE ÜRETİCİ BİRLİKLERİNİN
TABİ OLDUJU ESASLAR HAKINDA YÖNETMELİK
(Yayımlandığı R.G.: 15 Ocak 1997 tarih ve 22878 sayılıdır)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar
Amaç ve Kapsam
Madde 1- Bu yönetmelik, 24.6.1995 tarihli ve 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki üretici birliklerinin taşıması gereken asgari nitelikleri, ilgilendirilecekleri toptancı hal ve belediye, yapacakları satışların tabi olacağı usul ve esaslar ile sorumluluklarını düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönetmelik 24.6.1995 tarihli ve 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 6'ıncı maddesine göre hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 3- Bu yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nı,
b) Birlik: Yaş Sebze ve meyve üreticileri tarafından kurulmuş kooperati¬fler ile bunların üst kuruluşların,
c) Üretici: Ticaret konusu her türlü yaş sebze ve meyveyi üretenleri
d) Toptan Satış: Kilo ile yapılan satışlarda en az 100 kg., tane ile yapılan satışlarda 150 adet, bağ ile yapılan satışlarda en az 50 adet, miktarındaki yaş sebze ve meyve satışını,
e) Toptancı Hal: Yaş sebze ve meyvelerin toptan alım ve satımının yapıldığı yerleri,
f) Komisyoncu: Toptancı halde yaş sebze ve meyvelerin toptan satışı amacıyla kendi adına, müvekkili hesabına komisyon esası üzerinden çalışan ve kendilerine işyeri tahsis edilen meslek mensuplarını, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM Üretici Birlikleri
Üretici Birliklerinin Tanımı
Madde 4- 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin uygulanmasında ziraat odalarına kayıtlı yaş sebze ve meyve üreticisi en az 50 ortak tarafın¬dan 24.4.1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu veya 30.4.1985 tarih ve 3186 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinin Kuruluşu Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin değiştirilerek kabulüne dair Kanun Hükümlerine göre kurulmuş olan kooperatifler ile bunların oluşturduk¬ları üst kuruluşlar üretici birlikleri olarak adlandırılır.
Birlikler ve Ortaklarının Nitelikleri
Madde 5- 3186 sayılı kanuna göre kurulan kooperatiflerin ortaklarının ziraat odasına kayıtlı yaş sebze ve meyve üreticisi olmaları, ana özleşmelerinde belirtilen diğer nitelikleri taşımaları, üretici birliklerinin ana sözleşmeleri uyarınca yaş sebze ve meyve üzerinde faaliyet göstermeleri gerekir.
1163 sayılı kanuna göre kurulan kooperatiflerin ortaklarının ziraat odasına kayıtlı yaş sebze ve meyve üzerinde faaliyet göstermeleri, yalnızca ortaklarıyla iş yapmaları ve bu fıkrada belirtilen hususların ana sözleşmelerinde de yer alması şarttır.
Üretici birliklerine kayıtlı yaş sebze ve meyve üreticilerinin, yaş sebze ve meyve üretimi faaliyetlerine devam ettiklerine dair, ziraat odasından alınmış üretici belgelerini her yıl birliğe ibraz etmeleri gerekir.
Madde 6- Üretici birlikleri ilke olarak birlik merkezine en yakın belediye toptancı halleriyle ilgilendirilirler. Hangi birliklerin hangi toptancı hal ile ilgilendirileceği üretim bölgesinin konumu, ulaşım imkanları ve hal kapa¬siteleri gibi hususlar göz önünde tutularak birlik merkezinin bulunduğu yerde¬ki Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünün önerisiyle Valilikçe kararlaştırılır.
Bir ilin sınırlarını aşan üretim bölgelerinde üretim yapan birliklerin ilgilendirilecekleri haller ilgili valiliklerin görüşleri de değerlendirilerek Bakanlıkça kararlaştırılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yasak İşlemler ve Yükümlülükler
Madde 7- Birlikler, belediye sınırları ve mücavir alanlar içerisinde ancak gerçek usulde vergi mükellefi olan perakendecilere toptancı halleri dışında toptan yaş sebze ve meyve satışı yapabilirler.
Birlikler, hal dışında gerçek usuldeki vergi mükellefi olan perakendecilere yaptıkları satışları, satış işleminin yapıldığı günü izleyen iş günü sonuna kadar satılan malın cins, kalite, miktar ve fiyatını belirterek ilgili oldukları top¬tancı hale bildirmek ve kaydettirmek zorundadırlar.
Toptancı hallerinde üretici birlikleri kendi ürettikleri yaş sebze ve meyveyi hal dışına Toptancı hallerinde üretici birlikleri kendi ürettikleri yaş sebze ve meyveyi hal dışına toptan olarak ancak kendileri satabilirler, bu malların hal içindeki üreticilere ve komisyonculara satamayacakları gibi onlardan yaş sebze ve meyve satın alamazlar.
Toptancı hallerinde işyeri tahsis edilmiş bulunan üretici birlikleri, ortak olmayan üreticiler tarafından satılmak üzere kendilerine teslim edilmiş ya da gönderilmiş yaş sebze ve meyveleri komisyoncu sıfatıyla alıp onlar hesabına satamazlar.
Tedbirler
Madde 8- Bu yönetmeliğin 5'inci maddesinde belirtilen nitelikleri taşı¬madıkları veya sonradan kaybettikleri ya da 7'inci madde hükmüne aykırı hareket ettikleri tespit edilen üretici birliklerinin tahsisleri. 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 23'üncü maddesine göre iptal edilir.
Ayrıca 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine aykırı hareket eden üretici birlikleri ve ilgilileri hakkında 3.11.1995 tarihli ve 4128 sayılı kanunla bu Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen 26/A maddesinde belirtilen ceza ve tedbirler uygulanır.
Yürürlük
Madde 9- Bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 10- Bu yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
TOPTANCI HAL HAKEM KURULLARI YÖNETMELİĞİ
(Yayımlandığı R.G.: 26 Ağustos 1998 tarih ve 23445 Mükerrer sayılıdır.)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Dayanak, Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı toptancı hallerinde 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 4367 sayılı, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin bazı maddelerinin değiştirilmesine dair kanunla verilmiş bulunan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak, üreticiler, üretici birlikleri, komisyoncular, kendi nam ve hesaplarına yaş sebze ve meyve ticareti ile işti-9al eden gerçek ve tüzel kişiler, halden mal satın alanlar ile hal müdürlükleri arasında ortaya çıkan anlaşmazlıkları çözümlemek ve kendisine intikal eden 0r|ularda görüş bildirmek üzere oluşturulan hakem kurullarının; seçimine, görevlerine yetkilerine, çalışma usul ve esasları ile kurul üyelerine ödenecek huzur haklarına, kurulan karar verme ve kurul kararlarına karşı yapılacak iti¬razların şekil ve sürelerine ilişkin hususları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, toptancı hal hakem kurullarının kuruluşunu, üyelik şartların, görev ve yetkileri ile çalışma usul ve esaslarını kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik 24.6.1995 tarihli ve 552 sayılı Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11.6.1998 tarihli ve 4367 sayılı kanunla değişik 20'nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu yönetmelikte geçen;
Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nı,
Kurul: Toptancı Hal Hakem Kurulunu
Tahsis Sahipleri: Toptancı halde yer tahsis olunan üretici, üretici birliği, komisyoncu ve kendi nam ve hesaplarına yaş sebze ve meyve toptan ticareti ile iştigal eden gerçek ve tüzel kişileri,
Başkan: Toptancı hal hakem kurulu başkanını,
Üye: Toptancı hal hakem kurulu üyelerini,
Mal: Her türlü yaş sebze ve meyveyi,
Çiftçilik Belgesi: Ziraat Odalarınca üreticilere verilmiş belgeyi, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kuruluş
Madde 5- Toptancı hal hakem kurulu, Sanayi ve Ticaret İl Müdürü'nün veya görevlendireceği bir memurun başkanlığında, o yerde bulunan;
a) Hal müdürü dışındaki belediye personeli arasından belediye encü¬menince görevlendirilen, konunun uzmanı bir memur,
b) Ziraat odası yönetim kurulunca, odaya kayıtlı yaş sebze ve meyve üreticileri arasından seçilen bir üretici,
c) Ticaret odası yönetim kurulu tarafından seçilen öncelikle yaş sebze ve meyve ticaretiyle uğraşan, odaya kayıtlı bir tacir,
d) Toptancı halde komisyoncu olarak çalışanların üye olduğu dernek veya oda yönetim kurulunca kendi üyeleri arasından iki yıl için seçilmiş bir komisyoncu,
e) Vali veya kaymakam tarafından o yerdeki en fazla üyeye sahip tüketici örgütü olduğu bildirilen tüketici örgütü yönetim kurulunca kendi üyeleri arasından seçilen bir tüketici, olmak üzere başkan dâhil altı kişidir. Asil üyelerle beraber yedekler de belirlenir.
Özel toptancı hallerde, hal işletmecisi veya temsilcisi de üye olarak kurul¬da yer alır.
Hakem kuruluna, o yerde yukarıda sayılan oda, dernek veya tüketici örgütü bulunmamasından dolayı üye seçilememesi halinde, boş kalan üyelik¬ler, belediye encümenince doğrudan atama yapılarak doldurulur.
Bu kuruluşların o yerde kurulup kendi üyelerini seçmeleri halinde, belediye encümeninin atadığı üyelerin görevi sona erer.
Başkan ve (d) bendine göre seçilen üye hariç, üyelerin görev süresi bir yıldır.
Aynı kişi en fazla üç yıl üst üste görevlendirilebilir veya seçilebilir.
Üyelerde Aranacak Nitelikler
Madde 6- Hakem kurulu üyelerinin aşağıdaki nitelikleri taşımaları gereklidir:
a) T.C. vatandaşı olmak,
b) 18 yaşından küçük, 65 yaşından büyük olmamak,
c) Affa uğramış olsalar bile, basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsı¬zlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı bir suçtan ya da kaçakçılık, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçlarından dolayı hükümlü bulunmamak,
d) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
e) Görevini devamlı yapmasına engel akıl hastalığı bulunmamak,
f) En az ilkokul mezunu olmak,
Bu nitelikleri taşımadıkları veya kaybettikleri, ya da bu yönetmeliğin 12'nci Caddesinde belirtilen zorunluluğu uymadıkları anlaşılanların görevleri kendil¬iğinden sona erer.
"Hakem Kurulunun Görevleri
Madde 7- Bu yönetmeliğin Vinci maddesinde belirtilen amaçları gerçekleştirmek üzere hakem kurulu aşağıda sayılan görevleri yapar.
A- 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararname Kapsamında Verilen Görevle:
a) Yaş sebze ve meyve taşıyan her türlü nakil vasıtaları ile ilgili olarak belediyece yapılan denetimler sırasında;
1-Toptancı hal çıkış faturası bulunan malları taşıyan,
2- Üretici pazarlarına gönderilmek üzere, üreticilerin kendi ürettikleri mal¬ları taşıyan,
3- Fatura veya müstahsil makbuzu ve çiftçilik belgesi ve sevk irsaliyesi ila birlikte belli alıcılara satıldığı belirlenen malları taşıyan,
4- Üretici birlikleri tarafından gerçek usulde vergi mükellefi olan perak¬endecilere satılmış bulunan malları taşıyan,
5- Çiftçilik belgesine sahip üreticilerin kendi ürettikleri ve satışını belli bir yerde yapacaklarını belirttikleri malları taşıyan,
6- Üreticiler tarafından belli bir toptancı haline satılmak üzere gönderildiği belgelenen malları taşıyan,
7- İhraç edilecek malları taşıyan,
8- Salça, konserve, meyve suyu ve konsantresi gibi sınaî üretimde kul¬lanılmak üzere bu işletmelerce satın alınan yaş sebze ve meyveleri taşıyan, Araçlar dışında kalan, geçerli bir belge olmaksızın belediye ve mücavir alanlar içerisinde yaş sebze ve meyvelerin toptan alınarak sevk edildiği veya perakende satışa sunulduğu araçların tespit edilmesi halinde bu araçların trafik ruhsatnamelerinin alınarak 15 gün süre ile faaliyetten men edilmelerine karar vermek.
b) Belediye sınırları ve mücavir alanlar içersinde toptancı hal dışında mal¬ların toptan veya her ne sakilde olursa olsun toptancı halden geçirilmeden perakende satışa sunulması durumunda, malların toptancı hale giriş ve satış işlemlerinin usul ve esaslarını belirlemek,
c) Yaş sebze ve meyve ticaretinde; gerçek veya tüzel kişilerin yaş sebze ve meyve piyasasında darlık yaratmak, fiyatların yükselmesine sebebiyet vermek veya düşmesine engel olmak için, malların belli ellerde toplanması, satışından kaçınılması, stok edilmesi, yok edilmesi ve bu amaçla propagan¬da yapılması veya benzeri davranışlarda bulunulması suretiyle serbest reka¬betin engellenmesi eylemlerini tespit etmek ve bunun sonucunda ilgili hakkında para cezası ile birlikte hal dâhilinde faaliyetten men kararı alınması için belediye encümenine öneride bulunmak,
d) Toptan hallerde uygulanan yasaklara uymamayı alışkanlık haline getiren tahsis sahiplerinin, bu eylemlerinin tespit edilerek, işyeri tahsislerinin iptali için belediye encümenine öneride bulunmak,
e) Toptan satış birimi ve yöresel olanlar da dâhil olmak üzere toptancı hallerde kullanılan toptan satış kapların ilişkin konularda ilke kararı alarak bu kararı, uygulamak üzere hal müdürlüklerine bildirmek.
f) Yukarıda belirtilenler dışında kalan ve mevzuatla hakem kuruluna ver¬ilen görevler arasında yer alan diğer konularda karar vermek.
B) Toptancı hallerde Ortaya Çıkan Anlaşmazlıkları Çözmeye İlişkin Görevler:
a) Üreticiler, üretici birlikleri, komisyoncular, kendi nam ve hesabına yaş sebze ve meyve toptan ticareti yapan gerçek ve tüzel kişilerle alıcılar arasın¬da yaş sebze ve meyvenin tespit edilen kalite ve standartlara uygun olup olmadığına,
b) Üreticiler ile komisyoncular arasındaki üretici malının teslim alınması, kalite ve standardının korunması ve satışa sunulmasında gereken özenin gösterilip gösterilmediğine,
c) Üreticiler ile komisyoncular arasında üretici malının satışından sonra, üretici alacağının zamanında gönderilip gönderilmediği, satışında yolsuzluk yapılıp, yapılmadığı, avans, alacak ve borç konularındaki hesabın doğru olup olmadığına,
d) Yaş sebze ve meyve kaplarının ağırlık, cins, adet ve sahipliğinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığına,
e) Toptancı hallerinde; tahsis sahipleri, üreticiler, üretici birlikleri, kendi nam ve hesabına toptan mal alıp batan gerçek ve tüzel kişiler, alıcılar, taşıyıcılar ve nakliyeciler arasında ortaya çıkan tartı, kasa ve sandık bedeli, navlun ve taşıma ücretleriyle yaş sebze ve meyvenin niteliği ve fiyatına,
f) Hal müdürlüğü, hal personeli ve işletmecisinin uygulamaları ile toptancı hallerinin yönetim ve işleyişine
9) Yukarıda sayılanların dışında kalan ve satıcılara, alıcılara hal işletmecisi ile hal müdürlüğüne, ilişkin konularda ortaya çıkan anlaşmazlıkları Çözümlemek.
C) Hakem Kuruluna İntikali Ettirilen Konularda Görüş Bildirmeye İlişkin Görevler:
a) Toptancı hallerinin fiziki konumu, taşıt trafiği, açılış ve kapanış saatleri, yolması gereken sağlık ve temizlik kuralları, halde çalışanların nitelikleri ve benzeri konularda hal müdürlüklerinin yaptığı başvurulara,
b) Kamu kurum veya kuruluşlarıyla, kamu kurumu niteliğine haiz kurum ve kuruluşların yaş sebze ve meyve ticaretiyle ilgili konulardaki müracaatlarına,
c) Yukarıda sayılanların dışında kalan gerçek ve tüzel kişiler tarafından hakem kuruluna intikal ettirilen çürük veya çürüme ihtimali bulunan mallar dâhil yaş sebze ve meyve ticaretine ilişkin diğer konulardaki başvurulara, ilişkin olarak görüşlerini bildirmek.
Çalışma Usul ve Esasları
Madde 8- Uyuşmazlık konusunu içeren yazılı ve sözlü başvuru ilgili belge ve kanıtlarıyla birlikte hakem kurulu bürosuna yapılır. Başvuru büro tarafından anında başkana bildirilir.
Gündem
Madde 9- Toplantı gündemi, başvurulardan ivedi çözümlenmesi gerekli olanların ön sıraya alınması ilkesine göre başkan tarafından düzenlenir.
Ancak toplantı esnasında, toplantıya iştirak edenlerin oy çokluğu ile konunun önemine binaen gündem sırası değiştirilebilir veya gündeme yeni bir madde ilave edilebilir.
Toplantı Zamanı
Madde 10- Toplantılar, başkanın çağrısı üzerine, çözümlenmesi ivedi sorunlarla ilgili başvurularda hemen yapılır.
Bu çağrı, başkanın yokluğunda kurul üyeleri arasından daha önce başkan tarafından seçilmiş bulunan başkan vekilince derhal yapılır.
Olağan toplantılar, ayda en az bir kez ve gerektiğinde, gündemin iki c ün önceden üyelere bildirilmesi şartıyla gerçekleştirilir.
Toplantı Yeri
Madde 11- Toplantı yeri, toptancı hali içerisinde belediye veya hal işlet¬mecisi tarafından hakem kuruluna ayrılmış yerdir.
Toplantılara Katılma Zorunluluğu
Madde 12- Kurul üyeleri toplantılara katılmak zorundadır. Özürsüz olarak birbirini izleyen beş toplantıya katılmaya ve özürlerini bir belge ile kanıtla¬mayan üyelerin üyelikleri düşer ve yerlerine bu yönetmelik esaslarına göre yedekleri göreve çağırılır.
Toplantılara katılmayacaklar
Madde 13- Kurul başkan ve üyeleri, kendi usul ve fürucundan biri ile üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sihri hısımlarının ve iş ilişk¬isi içinde bulundukları kişilerin taraf olduğu toplantılara katılamazlar. Bu toplantılara ilgili yedek üyeler katılır.
Toplantı ve Karar Yeter Sayısı
Madde 14- Hakem kurulu en az dört üye ile toplanır ve katılanların oy çok¬luğu ile karar verir.
Üyeler çekimser oy kullanamazlar. Oyların eşit olması halinde başkanın oy kullandığı taraf çoğunlukta sayılır.
Karar Süresi
Madde 15- Anlaşmazlıklara ilgili toplantılarda süre, konunun çözümünün ivedilik derecesine göre beklenir. Bu süre her halde iki günü geçmez.
İvedilik arz etmeyen toplantılarda görüşülen konular ise en geç beş gün içinde karara bağlanır.
Karar Tutanağı
Madde 16- Toplantıda alının kararlar toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanıp, bir tutanakla tespit edilerek mühürlendikten sonra üç nüsha olarak çoğaltılır.
Tutanağın asıl karar defterine yapıştırıldıktan sonra köşeleri mühürlenir. Diğeri yazı işleri bürosunda saklanır. Bir diğer örneği de tebliğ ve ilan edilmek üzere hal müdürlüğüne verilir.
İnceleme Şekli
Madde 17- Kurul; kararlarını, hal içerisinde uyuşmazlık konusunu ve bel¬gelerin doğrudan kontrol ederek, yaş sebze ve meyveyi görüp, ölçüp tartmak Veya bu konulara ilişkin tutanak ve raporları değerlendirmek suretiyle alır.
Kurul, üyelerinden bir ya da bir kaçını karar alma sürecine yardımcı olması amacıyla her hangi bir konuda görevlendirebilir.
Kurul, gerektiğinde bilirkişi raporuna dayanarak karar verebilir.
Bilgi ve Belge İsteme Yetkisi Madde 18- Kurul, uyuşmazlığa ilişkin konularla sınırlı olmak kaydıyla,, hal Müdürlükleri, belediyeler, tahsis sahipleri, laboratuarlar ve diğer ilgili kuruluşlardan yazıyla bilgi ve belge isteyebilir.
Kamu kurum ve kuruluşları ile diğer ilgililer, hakem kurulunun bilgi isteme konusundaki bu taleplerini yerine getirmede yardımcı olurlar.
İtiraz
Madde 19- Hakem kurulu kararlarına taraflar kararın tebliğden itibaren üç gün içinde itiraz edebilirler. İtiraz üzerine anlaşmazlık konusu yeniden görüşülür.
Hakem kurulunun ikinci kararına itiraz, belediye encümenine yapılır ve burada görüşülerek kesin karara bağlanır.
Faaliyet Raporları
Madde 20- Kurul çalışmaları ile ilgili olarak dört aylık dönemler itibarıyla faaliyet raporları hazırlanarak, bir örneğin İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğüne bir örneği de ilgili belediye başkanlığına gönderilir.
Raporların bir örneği de ilgili toptancı hal binasında uygun yerlerde ilan edilir.
Bakanlığın Düzenleme Yetkisi
Madde 21- Tutanak, karar ve rapor örnekleri ile yaş sebze ve meyve top¬tancı hallerindeki hakem kurullarıyla ilgili diğer konular bakanlıkça yayım¬lanacak tebliğler düzenlenir.
Yazı ve Tutanak İşleri
Madde 22- Toptancı hal hakem kurulu başkanı, hal müdüründen gerekli sayıda personeli yazı ve tutanak işlerinde görevlendirmek üzerine isteyebilir. Hal müdürü bu konudaki istekleri yerine getirmekle mükelleftir.
Büro Tahsisi
Madde 23- Toptancı hallerinde hakem kurullarının çalışmalarını yürütmek için gerekli yerler, ilgili belediyeler ya da özel hal sahipleri tarafından sağlanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bakanlığın Denetim Yetkisi
Madde 24- Bakanlık, toptancı hal hakem kurullarının çalışmalarını denetlemeye yetkilidir.
Bakanlıkça denetim yetkisi tanınmış personele, hakem kurulu üyeleriyle hal müdürleri ve diğer çalışanlar kolaylık göstermek, istedikleri defter ve bel¬geleri vermek zorundadırlar.
Giderler
Madde 25- Hakem kurullarının kuruluş, çalışma, demirbaş, kırtasiye, yakacak, yolluk, huzur hakkı ve benzeri diğer giderleri 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4367 sayılı kanunla değişik 20'nci maddesine göre belediye bütçesinden ödenir.
Hakem kurulu üyelerine; toplantıya katılmış olmaları koşuluyla, ayda üç defadan fazla olmamak üzere katıldıkları her toplantı için 400 göstergenin memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucunda bulunacak mik¬tarı geçmemek üzere belediye meclisince belirlenen ve Vali veya Kaymakam tarafından onaylanan miktarda hakkı huzur ücreti ödenir.
Geçici Madde 1- Bu yönetmeliğin 5'inci maddesine göre kurulması öngörülen hakem kuruluna üye seçimi ve atama ile ilgili işlemlerle, bu yönet¬meliğin 23'üncü maddesine istinaden hakem kurullarının çalışmalarını yürüt¬meleri için belediye veya hal işletmecileri tarafından büro tahsis edilmesi işlemleri, yönetmeliğin yayımını izleyen 1 (bir) aylık süre içerisinde ilgililer tarafından yerine getirilir.
Yürürlük
Madde 26- Sayıştay görüşü alınarak hazırlanan bu yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer
Yürütme
Madde 27- Bu yönetmelik hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.
